13 wąska tablica

A kiedyś wreszcie wrócę i już zostanę.

Dwa obiekty muzealne – srebrna puderniczka Zofii Nałkowskiej z dedykacją od ojca i malutka kościana oprawiona w srebro portmonetka (rodzaj płaskiego pudełeczka z zatrzaskiem).
Cytat z „Dzienników” Zofii Nałkowskiej:

„Powracam znów z tej obcości do mojej dziedziny, do tego domu, wewnątrz którego jest ciepło, jest prastary fortepian, książki, notatki do powieści i bezcenne wnętrzności biurka.”

Czytaj dalej „Wystawa z okazji 30-lecia Muzeum im. Zofii i Wacława Nałkowskich (13)” →

12.

Widok zbocza wzgórza na Górkach. Pnie i dolne zielone gałęzie wysokich drzew i ściółka z suchymi zeszłorocznymi liśćmi.

Cytat z książki Zofii Nałkowskiej „Widzenie bliskie i dalekie”

„Widok z okien tamtego zmienionego domu stał się, jak mówiłam, po wycięciu lasów okolicznych jeszcze piękniejszy niż w dzieciństwie. Jednak rodzaj zniszczeń i zaniedbań – nie uprawne zagonki na dole, wycięcie drzew owocowych, zrujnowane obmurowania tarasów – dawniej mających zbocza tylko darniowane, rozwalone kamienne schody w miejscu, gdzie dawniej rosły brzoskwinie – to wszystko było dla mnie wciąż nie dość zrozumiałe.”

Czytaj dalej „Wystawa z okazji 30-lecia Muzeum im. Zofii i Wacława Nałkowskich (12)” →

11 wąska tablica

Nic nie poznaję.

Stara fotografia przedstawiająca jeden ze stawów leśnych w Wołominie. Zupełnie płaskie lustro wody z odbijającym się w nim lasem sosnowym.

Cytat z książki Zofii Nałkowskiej „Dom nad Łąkami”:

„Kaczeńce najpiękniejsze były właśnie wtedy, gdy w wodzie odbijały się chmury granatowe, a one razem z jasną, młodziutką trawą wodną wyglądały tak, jakby wciąż jeszcze świeciło słonce. I im chmurniejsze było niebo i woda, tym bardziej one były pogodne.” Czytaj dalej „Wystawa z okazji 30-lecia Muzeum im. Zofii i Wacława Nałkowskich (11)” →

10 wąska tablica

Nic nie poznaję.

Cytat z „Dzienników” Zofii Nałkowskiej:

„Śniło mi się, że już wróciłam na Górki. Ale nie było tam drzew, ładny rów na dole, obrośnięty malinami i wierzbami, był zasypany i matka moja nie miała już pięknych włosów. Pytałam w rozpaczy, co się zrobiło, a oni odpowiedzieli, że tak było zawsze. Obudziłam się, tonąc we łzach.”

Zofia Nałkowska
„Dzienniki 1909–1917” Czytaj dalej „Wystawa z okazji 30-lecia Muzeum im. Zofii i Wacława Nałkowskich (10)” →

9 wąska tablica

Widok domu na Górkach z czasu tuż po wojnie, w porze zimowej. Dom w oddali na pustej górce od strony wschodniej. Drzewa bez liści, zarys dawnych tarasów sadu, wyschnięta trawa.
Cytat z „Dzienników” Zofii Nałkowskiej.

„Widok Górek w słońcu i zimnym wietrze rozdzierający. Jak Warszawa – ten dawny las, sama ruina, same gruzy. Górki – całe porośnięte, dostępne ścieżkami, ozdobione tarasami, mnóstwem drzew sadzonych liściastych i owocowych, kwiatami i sadem – teraz to zupełny śmietnik. Jakieś zwalone obmurowanie z cegieł, sypiący się brudny piasek, rozdeptane, rozsypane tarasy. Jeden Surowcew sadzi tu i ówdzie to drzewko, to kwiatek”

Czytaj dalej „Wystawa z okazji 30-lecia Muzeum im. Zofii i Wacława Nałkowskich (9)” →

8 wąska tablica

Czas wojny.

Cytat z „Dzienników” Zofii Nałkowskiej

„Kierowałam się mapą i słońcem, myśląc że za każdym usypanym z piasku wałem ukażą się te dwie połączone ze sobą wsie Osów i Turów, które widziałam zawsze przez gałęzie sosny z mego balkonu na Górkach i które przejeżdżałam w czasie moich konnych jazd na Pomidorze. Myśl o matce, o Górkach, te wspomnienia, sięgające aż do dzieciństwa, bo pierwszy raz byliśmy kiedyś w Osowie jeszcze z Witoldem [Woyciechowskim] – cóż za droga! co za wzruszenie!”

Czytaj dalej „Wystawa z okazji 30-lecia Muzeum im. Zofii i Wacława Nałkowskich (8)” →

7 wąska tablica

Schyłek Górek.

Dwa cytaty z „Dzienników” Zofii Nałkowskiej:

„Całe ogromne życie nawleczone jest na to miejsce, wszystko było ważne dopiero, gdy przewleczone zostało przez Górki.”

„Górki zostały sprzedane. Nie można już myśleć o wszystkim, co tam było, że o każdej chwili jest do wskrzeszenia. Widok z okien, wszystkie kąty ogrodu i lasu, każda pochyłość zbocza, mech suchy i kępki trawy, każdy wystający korzeń na wydeptanej ścieżce. Widok z okien, z okna lewego pokoju – widok z tylu lat i tych niezapomnianych trzech zim sprzed wojny – w śniegach, w przestrzeni, w pustce.”

Czytaj dalej „Wystawa z okazji 30-lecia Muzeum im. Zofii i Wacława Nałkowskich (7)” →

6 wąska tablica

Goście na Górkach

Fotografia Zofii Nałkowskiej i Antoniego Bolesława Dobrowolskiego z psem w sadzie na Górkach – Zofia na krześle, AB Dobrowolski w trawie.
Cytat z książki Zofii Nałkowskiej „Mój ojciec”.

„Wszyscy oni latem odwiedzali nas na Górkach i wraz z nami cieszyli się ich urodą. Bo jednak co roku wracaliśmy do Górek na letnie miesiące. Czekały nas tam kochane zwierzęta, Morus i Półmordek, kury mające też własne imiona, oswojony zając, przez czas niedługi oswojona wrona, wrzeszcząca o byle co, a później już niezapomniana sowa, zwana Wunią, i utrapienie wszystkich zwierząt – mały ruchliwy i kolący jeż.”

Czytaj dalej „Wystawa z okazji 30-lecia Muzeum im. Zofii i Wacława Nałkowskich (6)” →

5 wąska tablica

Dom w dziełach mieszkańców

Cytaty z książek Zofii Nałkowskiej:

„Do Wołomina za to biegał naprawdę Morus, zabierając ze sobą młodego, niedoświadczonego Półmordka, i wystawał tam godzinami, patrząc na próżno w zimne oblicze rzeźnika.”
Zofia Nałkowska „Widzenie bliskie i dalekie”

„Był dom, był las, trochę zwierząt – a poza tym już tylko psychologia. Zupełnie jak w skandynawskiej powieści.”

Zofia Nałkowska „Dom nad łąkami” Czytaj dalej „Wystawa z okazji 30-lecia Muzeum im. Zofii i Wacława Nałkowskich (5)” →

4 wąska tablica

Górki w dziełach mieszkańców.

Cytat z książki Zofii Nałkowskiej „Widzenie bliskie i dalekie”

„Okolica ta i to miasteczko przeniknęły do różnych moich książek. Na ścianach boleborzańskiej jadalni, w której Zenon Ziembiewicz po raz pierwszy zobaczył Justynę, paliły się ognie wołomińskich zachodów słonecznych. Dwie wołomińskie nierównej wysokości topole rosną po obu stronach bramy wjazdowej w Łaskawicy. Z bramy tej wyszedł Baraz z Sonką Wysokolską na drogę, która wydała mu się kiedyś drogą do szczęścia.”

Czytaj dalej „Wystawa z okazji 30-lecia Muzeum im. Zofii i Wacława Nałkowskich (4)” →