background
logotype
image1 image2 image3

Szaman węgierski - o twórczości Aleksandra Nawrockiego

c_370_300_16777215_00_images_wydarzenia_nawrocki_nawrocki3.JPG

Czy się już znacie? Moja siostra – śmierć.
Gdzie ją spotkałeś? W dziewiątym śnie,
na polnej dróżce, przy złamanej tęczy,
miała sowie oczy i dwa haki – ręce.
Z Bogiem z jednej miski jadła,
a lwią paszczę w strumień kładła.
Szła, aż przyszła, jeszcze ciepła.
– W gwiazdy was przemienię – rzekła.

Aleksander Nawrocki „W gwiazdy was przemienię..."

W sobotę 8 czerwca gościem Domu nad Łąkami był poeta, pisarz, tłumacz, redaktor Aleksander Nawrocki. Przyjechał do Wołomina po raz kolejny, ale po raz pierwszy z własną twórczością. Jako organizator Światowych Dni Poezji gościł sześciokrotnie w Muzeum przywożąc do maleńkiego domku Zofii Nałkowskiej młodych europejskich poetów, by tu, w cieniu stuletniego klonu, mogli zaprezentować swoją twórczość. Tegoroczne spotkanie było poświęcone jednak jego poezji i dorobkowi pisarskiemu.

c_110_110_16777215_00_images_wydarzenia_nawrocki_nawrocki1.JPG

Aleksander Nawrocki urodził się w 1940 roku. Jest absolwentem filologii polskiej i węgierskiej oraz etnografii na Uniwersytecie Warszawskim. Uczęszczał również na zajęcia z filozofii, studia pogłębiał za granicą: w Rumunii i na Węgrzech. Prawdopodobnie jako pierwszy na świecie bronił pracę magisterską o poezji Czesława Miłosza (1966 r.) i w tym samym roku wydał swój pierwszy tomik poezji. Debiut literacki miał zaś rok wcześniej, w 1965, wierszami w tygodniku „Kultura" u Stanisława Grochowiaka. Jest autorem 12 tomów wierszy oraz 10 tomów wyborów wierszy wydanych za granicą, dwóch tomów opowiadań, powieści „Cień jego anioła", książki popularnonaukowej o szamanizmie syberyjskim „Szamanizm i Węgrzy", książki reportażowej „Jak zamordowano Imre Nagya". Zajmuje się również tłumaczeniem z literatury rosyjskiej, węgierskiej, bułgarskiej, serbskiej, ukraińskiej, fińskiej, angielskiej i francuskiej. Do najwybitniejszych dzieł Aleksandra Nawrockiego zaliczyć należy „Poezję Polską – Antologię Tysiąclecia" (3 tomy, 275 poetów, od „Bogurodzicy" aż po poetów współczesnych, 1800 stron), której jest autorem i wydawcą. Od 1992 roku właściciel wydawnictwa IBiS, od 1998 roku redaktor naczelny i wydawca pisma „Poezja Dzisiaj". Od 2001 roku organizuje corocznie obchody Światowych Dni Poezji pod patronatem UNESCO a od 2008 roku również Festiwale Poezji Słowiańskiej. Jest laureatem licznych prestiżowych nagród polskich i zagranicznych, najbardziej ceni sobie jednak Międzynarodową Nagrodę im. W. Szekspira za twórczość własną przyznaną w 2009 roku przez International Biographical Centre at its Headqarters in Cambridge – England, Międzynarodową Nagrodę Słowiańskiej Akademii Literatury i Sztuki za działalność na rzecz literatury słowiańskiej „Atlant Słowiaństwa" z 2010 roku, European Award the TREEBIA 2011 – przyznaną przez międzynarodową kapitułę pod przewodnictwem Vaclava Havla za wybitne osiągnięcia w upowszechnianiu kultury europejskiej, Rycerski Krzyż Zasługi dla Republiki Węgierskiej przyznany w 2011 roku przez prezydenta Węgier oraz Złoty Krzyż Zasługi nadany przez prezydenta Polski Aleksandra Kwaśniewskiego.

c_110_110_16777215_00_images_wydarzenia_nawrocki_nawrocki2.JPG

W twórczości poetyckiej Aleksandra Nawrockiego ważne miejsce zajmuje poezja miłosna. Zbigniew Jerzyna tak o nie napisał: „Jest to piękna i mądra liryka miłosna. Delikatna i zmysłowa, czuła i „targana" namiętnością. Niezwykle plastyczna, nasycona barwami i zapachami. Nie ma w tych wierszach tęsknoty – są spisane dzieje miłości spełnionych. Nawrocki kocha kobiety, ale też stara się je zrozumieć. (...)Miłość i oddanie kobiety jest dla poety największym darem tego świata. Dlatego widzi kobietę w zachwycie i olśnieniu."

Barbarze – żonie

Do Twoich oczu się modlę,
gdy je przenika pytanie – zdziwienie:
czemu się z krukiem rzeczywistości mierzysz?
Do Twojego uśmiechu się modlę;
nie ma niczego na świecie,
co by się mogło do niego porównać –
zielone wody, poranne ogrody,
tęcza, gdy deszcz ją opłakiwać zacznie.
I jeszcze zęby – pierwszy śnieg, gdy nagle
zaskoczy w górach ufne połoniny...
Do twojej szyi się modlę –
wysmukłej wiosny na obrzeżach maja,
księżyca światła miękkiego i ścieżki,
która prowadzi do zmysłowych malw.
I do rąk Twoich się modlę,
wżartych bliznami w codzienne kłopoty...
I do wszystkiego, co Tobą jest, mówię:
niewyobrażalne, że istniejesz, dla mnie...

Miedzy innymi tego wiersza w interpretacji autora, oraz kilku innych, można było wysłuchać w sobotę w saloniku Domu nad Łąkami. Przeczytany również został fragment z bardzo ważnej dla Aleksandra Nawrockiego książki o szamanizmie węgierskim, który stał się przyczynkiem do niezwykle ciekawej opowieści poety o jego fascynacji kulturą węgierską, jakucką, oraz o wpływie tej kultury i szamanizmu na jego życie. Na zakończenie spotkania oczywiście można było otrzymać autograf od autora i porozmawiać z nim, niekoniecznie tylko o poezji, przy filiżance angielskiej herbaty, którą przygotowały specjalnie dla naszych gości panie z Grejt Cafe.

Żegnając się wszyscy żywili nadzieję, na spotkanie ponowne za rok na Światowych Dniach Poezji, a ja mam nadzieję, że nie tylko z tymi, którzy byli w ostatnią sobotę w Muzeum im. Zofii i Wacława Nałkowskich ale w znacznie szerszym gronie, bo cóż może być przyjemniejszego niż słuchanie pięknych wierszy w małym saloniku razem ze wspaniałymi gośćmi Domu nad Łąkami.

Share
2017  Muzeum Nałkowskich  globbersthemes joomla template