background
logotype
image1 image2 image3

Wspomnienia o Zofii Nałkowskiej, Warszawa 1965, s. 39-41

„Jechało się koleją do Wołomina, a potem pieszo przez łąki do niewielkiego domku na wzgórzu. […] Dom ten wydał mi się wówczas, istotnie, jak zaczarowany. Trzy piękne, wysokie panie o podobnych do siebie niskich melodyjnych głosach. Trzy piękne panie: matka i dwie córki, każda inna, każda w swoim rodzaju pełna niezwykłego uroku.

Czytaj więcej: Wspomnienia o Zofii Nałkowskiej, Warszawa 1965, s. 39-41

Będzie budowana obecnie droga

 

„W niedalekiej przyszłości – obok wzgórza przebiegać będzie budowana obecnie droga. Zyska się więc dodatkowe bardzo dogodne połączenie, umożliwiające turystom z całej Polski zwiedzanie miejsca, które ma przecież swoją literacką legendę. Przed regionem otwiera się szansa, by tę legendę utrwalić, czyniąc z „domu nad łąkami” przedmiot swej chluby i dumy.”

B. Sowińska, W Domu nad łąkami, „Życie Warszawy”, 1966 nr 85

 

Do Jana Marii Gisgesa, Sekretarza Zarządu Głównego Związku Literatów Polskich

Warszawa, 17 II 1966 Dowiedziałam się, że dom rodzinny Wacława i Zofii Nałkowskich jest poważnie zagrożony: wzniesienie, na którym stoi „Dom nad łąkami” od piątku, 11-go bm. podcinane jest koparkami, które wydobywają stamtąd piasek z żwir. Właścicielka domu i przyległego terenu, czekająca na próżno od dziesięciu lat na realizację podjętej w 1955 roku uchwały co do utworzenia Muzeum im. Zofii i Wacława Nałkowskich, sprzedała prawo do wywozu piasku z tego terenu instytucji państwowej: Rejonowi Eksploatacji Dróg w Warszawie! Maszyny i robotnicy zdewastowali już część wzgórza, wyrwali szereg drzew z ogrodu otaczającego dom. Trzeba dodać, że w domu tym faktycznie istnieje swego rodzaju placówka muzealna, która prowadzi ożywioną działalność kulturalno–oświatową, dzięki panu Jerzemu Surowcewowi. Mieszka on na Górkach od 1945 roku i jest na terenie Wołomina prawdziwym ambasadorem kultury, a szczególnie orędownikiem pamięci obojga twórców Wacława i Zofii Nałkowskich. Przyjmuje on i oprowadza niezliczone wycieczki z całej Polski, szczególnie młodzieży szkolnej, zgromadził własnym staraniem dużą bibliotekę i dossier związane z działalnością i życiem Nałkowskich, założył i pielęgnuje ogród ozdobny wokół domu. W Wołominie znajduje się szkoła, w swoim czasie uroczyście nazwana imieniem Nałkowskiego. Jednocześnie jednak miejscowa Powiatowa Rada Narodowa, niedostatecznie zorientowana w sprawach kultury i pozbawiona możliwości finansowych, nie jest w stanie roztoczyć żadnej opieki nad tym obiektem, który mógłby wszakże pełnić rolę poważnej placówki kulturalnej i oświatowej, przyciągać turystów (odwiedzają ten dom także pisarze zagraniczni, był tam m.in. Konstanty Paustowski). Tylko natychmiastowe podjęcie decyzji o wykupieniu domu z rąk prywatnej właścicielki może powstrzymać jego dewastację. Właścicielka jest prawnie w porządku, czekała zresztą lat dziesięć. […]

Podpisała: dr Hanna Kirchner.

Dom będzie widoczny z daleka

„Zostaliśmy zaalarmowani – „dom nad łąkami” zagrożony! Wzgórze, na którym stoi, eksploatowane jest jako złoże piasku przez przedsiębiorstwo budowlane. Jeśli nikt nie przeszkodzi, cenna pamiątka zostanie zlikwidowana, a wzgórze zamieni się w dół po piasku.

Czytaj więcej: Dom będzie widoczny z daleka

I oprowadza po tych miejscach przeminionych

„ Jeszcze w 1959 r. odwiedził Surowcewa wybitny pisarz radziecki Konstanty Paustowski, proponując użyć swego wpływu. Ale opiekun „Domu nad łąkami” odpowiedział gościowi (z którym studiował razem prawo na Uniwersytecie Kijowskim przed I wojną światową), iż jest to sprawa „między nami – Polakami”. Surowcew od kilkunastu lat przyjmuje wycieczki, opowiada młodzieży szkolnej z Wołomina i Warszawy o twórczości Zofii Nałkowskiej, wystarał się o jej statuetkę, wystawił ją w ogrodzie (raczej w „byłym” ogrodzie). W swojej izbie na 1 piętrze rudery urządził miniaturę muzeum, są w nim wszystkie dzieła pisarki wraz z jej dedykacjami. Wszystko to Surowcew robi bezinteresownie. […] Tablica przybita do domu z napisem „Górki Wołomińskie Wacława i Zofii Nałkowskich jest już nieczytelna.”

H. Zimler, I oprowadza po tych miejscach przeminionych, „Gromada Rolnik Polski”, 1971 nr 65

Ślad z ortograficznym błędem

„Na poczcie od razu wiedzą, gdzie jest dom, którego poszukuję. Trzeba iść po prawej stronie torów w kierunku Wołomina: w połowie drogi zobaczę dwie górki. Na jednej będzie taki prawie zameczek, na drugiej rudera. I ta rudera to właśnie dom rodzinny pisarki. – Po co pani tam idzie? – mówi pani z poczty. Tam nie ma nic ciekawego.

Czytaj więcej: Ślad z ortograficznym błędem

Można uratować jeszcze Dom nad łąkami

„Można uratować jeszcze „Dom nad łąkami”. Przykład z Kalisza. We wsi Russów urodziła się Maria z Szumskich Dąbrowska, wielka pisarka.

Czytaj więcej: Można uratować jeszcze Dom nad łąkami

Z Protokołu z zebrania organizacyjnego Wołomińskiego Towarzystwa Społeczno–Kulturalnego, które odbyło się w sali wystawowej Powiatowego Domu Kultury

Wołomin, 24 I 1973 […] W dyskusji głos zabierali: Tow. R. W., aby w domu Nałkowskiej urządzić izbę regionalną; Tow. J. Cz. mówił o tym, że młodzież szkoły licealnej, noszącej imię W. Nałkowskiego może doprowadzić do porządku otoczenie domu Z. Nałkowskiej i zgromadzić niezbędne pamiątki po pisarce, skoro tylko zostaną usunięci lokatorzy z tego obiektu; Obywatel A. K. wspomniał o tym, że zdaniem Ministerstwa Kultury i Sztuki dom Z. Nałkowskiej nie jest zabytkiem kultury narodowej, a jedynie tylko pamiątką, którą można by się bliżej zainteresować i przeznaczyć na cele Towarzystwa.

Podpisał: Sekretarz Wołomińskiego Towarzystwa Społeczno–Kulturalnego.

Notatka dla Przewodniczącego Regionalnego Towarzystwa Społeczno–Kulturalnego Ziemi Wołomińskiej

Wołomin, 8 V 1973 […] W związku z obietnicą z dnia 5 maja 1973 r., w tymże dniu przeprowadziłem rozmowę z Ob. Surowcewem na temat muzeum. Z rozmowy tej wynika, że dom, w którym mieszkali Wacław i jego córka Zofia Nałkowscy, składa się z 4 lokali i placu o pow. 1 ha, stanowiących obecnie własność państwową.

Czytaj więcej: Notatka dla Przewodniczącego Regionalnego Towarzystwa Społeczno–Kulturalnego Ziemi Wołomińskiej

2017  Muzeum Nałkowskich  globbersthemes joomla template